Witaminy w sporcie
Witaminami nazywamy substancje czynne, które są niezbędne dla życia organizmów oraz, których organizm nie potrafi syntetyzować. Są to mikroskładniki znajdujące się w pożywieniu, które muszą być dostarczane z zewnątrz, w postaci naturalnej lub za pomocą odżywek i suplementów. Niektóre witaminy tworzą się w organizmie z prowitamin, ale do tego konieczne są specjalne warunki. Dla nasycenia organizmu w witaminę wystarczą nieraz milionowe części grama na dobę. Działanie witamin polega na ich wysokiej aktywności biologicznej a nie wartości kalorycznej czy budulcowej.
Należy podkreślić, że ilość i rodzaj potrzebnych witamin jest różny i zależy od wieku, płci i stylu życia uprawianego sportu. Kulturyści mają wzmożone zapotrzebowanie na witaminy. Każda z witamin; odgrywa określoną rolę. Wprowadzona do organizmu ulega przemianom biochemicznym, wchodząc przeważnie w skład enzymów, spełniając rolę koenzymu.
Witaminy te nie są magazynowane w organizmie w większym stopniu, toteż ich dzienne zapotrzebowanie musi być pokryte w spożywanym pokarmie.
Zapotrzebowanie witaminowo-mineralne sportowców i osób wyjątkowo aktywnych fizycznie
Wysiłek fizyczny wzmaga zapotrzebowanie na witaminy, a tym samym doprowadzić może do hipowitaminozy, która sprzyja obniżeniu wydolności fizycznej. Wzrost zapotrzebowania sportowców na witaminy i minerały wypływa z dwóch podstawowych powodów, a mianowicie z zapotrzebowania do budowy koenzymów, gdyż większość witamin spełnia taką rolę, oraz ze strat powstałych w wyniku wykonywania dużych wysiłków fizycznych.
Szczególnie niebezpieczna jest utrata soli mineralnych wraz z potem. Ogranicza ona wydolność fizyczną, sprawność nerwowo-mięśniową oraz szybkość odnowy biologiczne, szczególnie istotną w kulturystyce. Należy pamiętać, iż utrata lub niewłaściwe proporcje wapnia, sodu, potasu i magnezu wpływają negatywnie na pobudliwość nerwowo-mięśniową, równowagę kwasowo-zasadową, ciśnienie osmotyczne i produkcję energii. Poszczególne witaminy pełnią specyficzną rolę w wysiłku fizycznym, przy czym należy podkreślić, iż zapotrzebowanie na niektóre z nich wzrasta przy intensywnym treningu i zawodach nawet kilkakrotnie. Szczególnie istotne znaczenie dla wysiłku fizycznego mają witaminy: B1, B2, B6, B12, B15, A, C, kwas foliowy, biotyna i cholina.
Współczesny sport wyczynowy stawia ogromne wymagania organizmowi zawodnika toteż jego dieta nie może być przeciętna lecz starannie dobrana. Należy pamiętać, iż brak lub niedobór jakiejkolwiek witaminy czy mikroelementu może ograniczyć istotnie procesy fizjologiczne i biochemiczne organizmu obniżając możliwości wysiłkowe. W niektórych dyscyplinach przy skrajnie wyczerpujących wysiłkach (kulturystyka i sporty pokrewne) zapotrzebowanie na niektóre witaminy i minerały wzrasta często kilkakrotnie. Nie zawsze jednak podawane preparaty witaminowo-mineralne spełniają swoje zadanie, gdyż biologiczna przyswajalność preparatów dostępnych na światowym rynku jest bardzo zróżnicowana.